KÖYÜMÜZ


 

TARİHÇE :

Anadolu Selçuklu Devleti döneminde Gerede ve çevresi, müslüman Türklerin eline geçtikten sonra bugünkü yerinde bir uç beyliği şeklinde yeniden kurularak Oğuz Türkleri ile iskan edilmiştir. (1197) Günümüzde Kayı boyundan adını alan Kayı ön adlı köyler hala varlıklarını devam ettirmektedirler. Kayısopran'da bu köylerden biridir.

Kayı kelimesi güç, kuvvet,anlamına gelir. 24 Oğuz Boyundan birini temsil etmektedir. Sopran (sobran,zopran) kelimesi bazı kaynaklarda güzel-gür su anlamına geldiği belirtilmiş olup bazı kaynaklarda ise etimolojik olarak İran ve Türkmenistan yakınlarındaki Horasan adı verilen bölgeden Anadolu'da çeşitli yerlere göç eden Kayı oymakları ile beraber Selçuklular döneminde uç beylik olarak Ankara çevresine göç eden Kayı boyunun, Karakeçili Aşireti-Oymağı mensubu ailelerine denmektedir. Ankara çevresine yerleşmiş Sopran isimli köyler varlığını halen sürdürmektedir.

Köy yaşlılarından alınan bilgilere göre, Orta Asya üzerinden gelen Türk boylarından birine mensup olan Kayısopranlılar önce Çankırı-Çerkeş'e oradan da Kayısporan Köyü'ne yerleşmişlerdir.

1840 tarihli Gerede tarihi ve kültürüne ilişkin araştırmada pek çok bilgi tespit edilmiştir. Bu araştırmaya göre Gerede 1840 yılı itibarıyla Bolu Livasına bağlı bir kazâ merkezi statüsündeydi. Kazâ merkezi, 5 mahalle, 5 merkeze bağlı köy, 22 divân ve 69 köyden meydana gelmektedir. Kayısopran Köyümüz  Çuacı(Çuhacı), Hacı Musalar, Akçaşar ve Demirci Zopran köylerininde bulunduğu YENİCE EVSAT divanı içerisindedir.

1840 tarihli Gerede nüfus defterinde Kayısopran Köyü'ne ait tespit edilen  ve bilinen ilk lakaplar Kırsakallıoğlu,  Ramazanoğlu,  Ahmedkadıoğlu,  Çuracıoğlu ‘dur.

İDARİ YAPI :

Köy Aşağı Kayısopran ve Yukarı Kayısopran olmak üzere iki mahalleden oluşmakta olup, Köy muhtarı Ahmet GÜLER’dir.  Ayrıca Köyün ismini taşıyan bir derneği mevcuttur. Köy aşırı derecede göç vermiş bulunmakta olup , yaz yerleşimcileri sayesinde bir nevi hayat bulmaktadır. Genel itibari ile Ankara' da yaşayan Kayısopranlılar yine de Köylerine bağlılığı unutmamışlardır.

1840 yılı verilerine göre Kayısopran Köyü 10 hane, 38 erkek nüfus olmak üzere tahmini olarak 76 kişiden oluşmaktadır. 

YIL

KAYISOPRAN KADIN NÜFUSU

KAYISOPRAN ERKEK NÜFUSU

KAYISOPRAN TOPLAM NÜFUSU

2019

32

26

58

2018

35

32

67

2017

18

15

33

2016

18

16

34

2015

20

16

36

2014

24

22

46

2013

26

26

52

2012

32

30

62

2011

29

30

59

2010

26

26

52

2009

24

24

48

2008

21

26

47

2007

18

24

42

 

 YAŞAM :

Köyde yaşayan halkın başlıca geçim kaynağı Tarım ve Hayvancılık iken son yıllarda göç nedeniyle tarımm ve hayvancılık ile uğraşanların sayısı azalmıştır. İklim olarak ekseriyetle Karadeniz iklimi olarak görülse de yer yer Karasal iklimin etkileri de görülmektedir. Sulama sıkıntısı yakın bir tarihte hayata geçirilen projelerle yok denecek kadar aza indirgenmiş, hemen hemen her evde su şebekesi mevcuttur. Köyde elektrik ve telefon problemi yoktur. Köylüler yaylaya göçme geleneğini kısmen sürdürmektedir.

 EĞİTİM KÜLTÜR :

Köyde uzun süredir İlköğretim düzeyinde öğrenci bulunmadığından köy okulu faal değildir. Öğrenim görmek isteyen öğrenciler Gerede' ye taşımalı eğitim ile giderek öğrenimini tamamlamaktadırlar.

Aşağı mahallede bulunan Kayısopran Köyü Camii 1960 yılında faaliyete açılmıştır. Bunun dışında birçok kez tadilat ve onarıma giren cami özellikle iç mimari yapısı ve ahşap işlemeleri ile dikkat çekmektedir. Yukarı Mahallede’ de modern yapıya uygun bir camii bulunmaktadır.

Camilerimize bağlı birde Köy odası bulunmaktadır. Namaz vakitlerinden önce ve sonra köylüler burada sohbet ederler. Halen Aşağı ve Yukarı Mahallelerimizde 1 er kadrolu din görevlisi bulunmaktadır.

 ULAŞIM :

Köyümüz Bolu iline 80 km Gerede'ye 29 km uzaklıktadır. Çarşı , pazar ve resmi kurumlardaki işlemler için Gerede'ye giden köylüler, iki farklı güzergahı kullanırlar. 1. güzergah, Beşkonak - Ortaca köyü üzerinden kazanlar adı verilen güzergahtır. 2. güzergah ise Şükürler- Akçaşehir üzerinden Horhor adı verilen Karabük yolu güzergahıdır.

MERHUM İDRİS OĞLU İBRAHİM BAŞARAN HOCA :

Merhum İdris Oğlu İbrahim BAŞARAN 1880-1954 yılları arasında yaşamış değerli şahsiyetlerden birisidir.

Köyde ''Büyük hoca'' namı ile tanınan İbrahim Hoca tüm Geredelilerce tanınan mümtaz şahsiyetlerden biridir. Özellikle Bolu Depreminde yaşanmış ve rivayet edilen kerametleri dillerden dillere dolaşır olmuştur. Çok sayıda talebe yetiştirmiş olan İbrahim Hoca'nın naaşı köy mezarlığında bulunmaktadır.

 SOSYAL HAYAT :

Köy yerleşimcileri oldukça az olduğundan sosyal aktiviteler yok denecek kadar azdır. Ancak köylüler arasında imece ve köy odası sohbetleri halen devam etmektedir.

Köyün ismini taşıyan Kayısopran Derneği her yıl Kayısopran yaylasında Geleneksel Yayla Şenlikleri, ferfene gibi etkinlikler düzenler, yurdumuzun değişik bölgelerinde yaşayan Kayısopranlılar sıla hasretini giderirler.

 

Kaynak: 

* Abant İzzet Baysal Üniversitesi Bolu Halk Kültürünü Araştırma Ve Uygulama Merkezi tarafından iki ciltlik Gerede nüfus defteri araştırması

GEREDE ve Çevresinde Eski Uygarlılardan  dilimize yerleşmiş yabancı isimler - Hüdayi ÜNLÜTÜRK

* Köy yaşlılarından alınan bilgiler.

Derleme: R.BAŞARAN

 

BİLGİ SAYFALARI :

Kültürümüz ve Geleneklerimize Dair Bilgiler

Kayısopranlı İbrahim Hoca Efendi Hakkında Bilgiler

Kayısopran Tarihi ile İlgili Araştırma (1840-Nüfus Defteri)

 

 

BİZİ TAKİP EDİN